Bepul gaz hisoblagichlar: kimga va qachon
ASKUG loyihasi boʻyicha «aqlli» gaz hisoblagichlar roʻyxatdan oʻtgan maishiy isteʼmolchilarga bepul — taʼminotchi hisobidan va uning jadvali asosida oʻrnatiladi. Tadbirkorlar hisob tizimiga oʻz mablagʻlari hisobidan ulanadi, yangi gazlashtirilayotgan kvartiralar uchun hisoblagichni ham isteʼmolchi sotib oladi (davlat dasturlari boʻyicha beriladiganlaridan tashqari). Gazschetchik.uz hisoblagichlarni bepul bermaydi — faqat sotadi va tanlashda yordam beradi.
- Tekshirildi: 14.10.2026 — lex.uz, hududgaz.uz
- Qachon hisoblagichni oʻzingiz sotib olasiz
- Obyektingizga mos hisoblagich tanlash
«Bepul hisoblagich» deganda nima nazarda tutiladi
«Bepul gaz hisoblagichlar» deb qidirilganda, odatda tabiiy gazni nazorat qilish va hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimi (ASKUG) loyihasi nazarda tutiladi. Shu loyiha doirasida maishiy isteʼmolchilarga zamonaviy «aqlli» hisoblagichlar oʻrnatilgan, xarid va montaj xarajatlarini esa aholi emas, taʼminotchi qoplagan (3005-son Nizom, 8-band).
Biroq bepul oʻrnatish hammaga ham tegishli emas. U roʻyxatdan oʻtgan maishiy isteʼmolchilar uchun moʻljallangan (hududgaz.uz, 19.12.2022 tahriri) va taʼminotchining jadvali boʻyicha olib boriladi. Tadbirkorlik subyektlari esa tizimga oʻz mablagʻlari hisobidan ulanadi (PQ-4840, 2020-yil 24-sentabr, 2-band). Yangi kvartira, tijorat obyekti yoki oʻzingizga tegishli hisoblagichni almashtirish — alohida holatlar.
Shuni farqlash muhim: dastur boʻyicha bepul oʻrnatishni gaz taʼminoti tomoni tashkil qiladi, sotuvchi esa bunday hisoblagichni davlat dasturi hisobidan «berib» qoʻya olmaydi. Gazschetchik.uz ham hisoblagichni oʻzi sotib olishi kerak boʻlganlarga faqat sotadi va tanlashda yordam beradi.
Quyida faqat rasmiy hujjatlar bilan tasdiqlangan maʼlumotlar band raqamlari va havolalar bilan jamlangan, shuningdek hisoblagichni oʻzingiz sotib oladigan vaziyatlar koʻrib chiqilgan.
Rasmiy hujjatlarda nima deyilgan
Ommaviy oʻrnatishga Prezidentning 2019-yil 9-iyuldagi PQ-4388-son qarori asos solgan: unda ASKUGni 2022-yilgacha barcha turdagi isteʼmolchilar uchun joriy etish topshirilgan.
PQ-4840 boʻyicha bosqichlar va muddatlar
Prezidentning 2020-yil 24-sentabrdagi PQ-4840-son qarori, 2-bandning «b» kichik bandi zamonaviy hisoblagichlarni bosqichma-bosqich oʻrnatishni belgilagan:
- Qibray, Zangiota va Toshkent tumanlari — 2020-yil 1-oktabrgacha, «Hududgaztaʼminot» AJ hisobidan;
- Toshkent shahri, viloyat markazlari va bir qator tumanlar — 2021-yil 1-fevralgacha, Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi krediti hisobidan;
- qolgan hududlar — 2021-yil 1-avgustgacha.
Xuddi shu qarorda (PQ-4840, 2-band «a», «b») yirik isteʼmolchilar va tadbirkorlik subyektlari tizimga oʻz mablagʻlari hisobidan, ijtimoiy obyektlar esa davlat byudjeti hisobidan ulanishi belgilangan.
Maishiy isteʼmolchilarda oʻrnatish tartibi
Batafsil tartib ASKUE doirasida zamonaviy hisobga olish asboblarini oʻrnatish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda (Adliya vazirligida 2018-yil 4-mayda 3005-son bilan roʻyxatga olingan, Oʻzenergoinspeksiyaning 2025-yil 1-apreldagi 5-son buyrugʻi tahririda) berilgan:
- 3005-son Nizom, 8-band — loyiha doirasida hisoblagichlarni xarid qilish, almashtirish, montaj qilish va qiyoslash taʼminotchi hisobidan amalga oshiriladi, ulash bepul va isteʼmolchi ishtirokida bajariladi;
- 3005-son Nizom, 6-band — taʼminotchi oʻz jadvali asosida ishlaydi;
- 3005-son Nizom, 7-band — aholi mahalla orqali kamida 10 kun oldin ogohlantiriladi.
«Hududgaztaʼminot» AJ aqlli hisoblagichlar haqidagi sahifasida (19.12.2022 tahriri) roʻyxatdan oʻtgan maishiy isteʼmolchilarga bunday hisoblagichlar kompaniya hisobidan bepul oʻrnatilishini maʼlum qilgan. Hisoblagichni faqat gaz operatorlari yoki ruxsatnomaga ega ixtisoslashgan tashkilotlar xodimlari oʻrnatishi va yechishi mumkin, isteʼmolchining oʻzi uni yechishi taqiqlanadi.
Mulk, plombalar va vaqtinchalik hisoblagich
Isteʼmolchilar uchun asosiy qoidalar — Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 31-maydagi 319-son qarori, 2-ilova «Tabiiy gazdan foydalanish qoidalari»:
- VMQ-319, 82-band — ASKUG loyihasi boʻyicha oʻrnatilgan hisoblagichlar gaz taʼminoti tashkilotining mulki hisoblanadi;
- VMQ-319, 79-band — yangi gazlashtirilayotgan kvartiralar uchun hisoblagich isteʼmolchi hisobidan sotib olinadi (davlat dasturlari boʻyicha beriladiganlaridan tashqari), uni oʻrnatish va plombalashni gaz taʼminoti tashkiloti bajaradi;
- VMQ-319, 90-band — hisoblagichlarni oʻrnatish, ularga xizmat koʻrsatish, taʼmirlash va qiyoslashni gaz taʼminoti tashkiloti hamda treyderlar tashkil etadi;
- VMQ-319, 85–86-bandlar — plombalarni gaz taʼminoti tashkiloti qoʻyadi, hisoblagich va plombalarning butligi uchun isteʼmolchi javob beradi;
- VMQ-319, 91–92-bandlar — hisoblagichni gaz taʼminoti tashkilotining vakolatli xodimlari isteʼmolchi ishtirokida yechadi va oʻrnatadi, asbob darhol plombalanadi; yechilganda maishiy isteʼmolchiga darhol tashkilot hisobidan vaqtinchalik hisoblagich qoʻyiladi, boshqa isteʼmolchilarga — ularning oʻz hisobidan.
Maʼlumotlar 14.10.2026 sanasida rasmiy manbalarda tekshirildi. Shartlar va jadvallar oʻzgarishi mumkin, shuning uchun amaldagi tartibni hududingizdagi gaz taʼminoti korxonasi — «Hududgaztaʼminot» AJ orqali aniqlashtiring.
Hisoblagich qachon oʻz hisobingizdan olinadi
Doʻkon, kafe, ofis yoki sex
Tadbirkorlik subyektlari hisobga olish tizimiga oʻz mablagʻlari hisobidan ulanadi (PQ-4840, 2-band). Yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun montajni taʼminotchi yoki shartnoma asosida ixtisoslashgan montaj tashkiloti bajaradi (3005-son Nizom, 9-band), plombani esa gaz taʼminoti tashkiloti qoʻyadi (VMQ-319, 85-band). Modellar — tijorat gaz hisoblagichlari boʻlimida.
Yangi gazlashtirilgan kvartira
Yangi gazlashtirilayotgan kvartiralar uchun hisoblagich, davlat dasturlari boʻyicha beriladiganlaridan tashqari, isteʼmolchi hisobidan sotib olinadi; uni gaz taʼminoti tashkiloti oʻrnatadi va plombalaydi (VMQ-319, 79-band). Oʻlchami mos modellar — xonadon uchun gaz hisoblagichlar sahifasida.
Oʻz hisoblagichingizni almashtirish
Agar hisoblagich sizning mulkingiz boʻlsa, masalan, gazlashtirishda oʻzingiz sotib olgan boʻlsangiz, yangisi ham odatda sizning hisobingizdan olinadi. Yechish xarajatlarini mulkdor qoplaydi (VMQ-319, 84-band). Xarid qilishda nimalarga eʼtibor berish kerakligi — yangi gaz hisoblagich sahifasida.
Aniq bir model kerak boʻlsa
Loyiha boʻyicha hisoblagichlarni taʼminotchi xarid qiladi (3005-son Nizom, 8-band). Sizga modem, bekitish klapani yoki maʼlum bir oʻlcham muhim boʻlsa, hisoblagichni oʻzingiz sotib olasiz, oʻrnatishni esa oldindan gaz taʼminoti korxonasi bilan kelishib olasiz. Variantlar — smart gaz hisoblagichlar boʻlimida.
Xususiy uy va shaxsiy ehtiyojlar
Yangi qozon yoki suv isitgich boshqa oʻlchamdagi hisoblagichni talab qilishi mumkin. Bunday asbob haqiqiy yuklamaga qarab tanlanadi va oʻz hisobingizdan olinadi, uni yechish va oʻrnatish esa gaz taʼminoti tashkilotining vakolatli xodimlari zimmasida (VMQ-319, 91–92-bandlar). Batafsil — hisoblagichni oʻrnatish va almashtirish maqolasida.
Koʻp beriladigan savollar
Bepul aqlli hisoblagichlarni kim va qaysi muddatgacha oʻrnatadi?
Dastur boʻyicha oʻrnatilgan hisoblagich mening mulkimmi?
Men yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkorman. Menga bepul hisoblagich beriladimi?
Kvartiramiz endi gazlashtirilmoqda. Hisoblagich uchun kim toʻlaydi?
Hisoblagich modelini oʻzim tanlay olamanmi?
Gaz hidi kelsa nima qilish kerak?
Gaz hisoblagichi kerakmi? Telefon orqali tanlab beramiz.
Qoʻngʻiroq qiling yoki yozing — obyektingizga qaysi oʻlcham mosligini aytamiz va joriy narxini bildiramiz.
Bepul hisoblagichni kutish yoki sotib olish
Avvalo oʻz holatingizni aniqlang. Agar siz roʻyxatdan oʻtgan maishiy isteʼmolchi boʻlsangiz va uyingizda eski mexanik hisoblagich turgan boʻlsa, mahalliy gaz taʼminoti korxonasiga murojaat qiling: manzilingiz boʻyicha almashtirish oʻtkazilgan yoki rejalashtirilganini oʻsha yerda aytib berishadi. PQ-4840-son qarordagi muddatlar tugagan, shuning uchun eng ishonchli maʼlumot manbai — gaz taʼminoti korxonasining oʻzi.
Batafsil oʻqish ↓Yigʻish ↑
Gaz taʼminoti tashkilotidan boʻlmagan «hisoblagichni bepul almashtirib beramiz» degan takliflarga ehtiyot boʻling. Dastur boʻyicha taʼminotchi oʻz jadvali asosida ishlaydi va aholini mahalla orqali oldindan ogohlantiradi (3005-son Nizom, 6–7-bandlar), hisoblagichni yechish va oʻrnatish esa faqat vakolatli xodimlar zimmasida (VMQ-319, 91–92-bandlar).
Agar gaz schetchik baribir sotib olinadigan boʻlsa — kafe, yangi kvartira, eski asbobni almashtirish yoki aniq funksiyalar uchun, — uni gaz asboblarining yuklamasi, G oʻlchami, oʻlchash texnologiyasi, modem va bekitish klapani borligiga qarab tanlang. Gaz hisoblagich narxi aynan shu parametrlar va brendga bogʻliq.
Kvartira uchun odatda G1,6–G4 oʻlchamlari yetarli, qozonli xususiy uy uchun koʻpincha G4–G6, katta uy uchun G10 gacha, kafe va kichik qozonxonalar uchun esa G10–G25 kerak boʻladi. Oʻlcham gaz asboblarining umumiy sarfiga qarab tanlanadi: masalan, 24 kVt quvvatli devorga osiladigan qozon taxminan 2,6 m³/soat gaz sarflaydi, aniqrogʻi — asbob pasportida. Qaysi model mos kelishini aytib beramiz, mavjudligini aniqlaymiz, Toshkent va viloyatlarga yetkazib berish shartlarini tushuntiramiz. Qoʻngʻiroq qiling yoki Telegramga yozing — joriy narxni aytamiz.